تعریف ایمنی چیست؟ مفهوم و مقدمه‌ای بر Safety به زبان ساده و جامع

آذر ۱۴, ۱۴۰۴

تعریف ایمنی چیست؟

تعریف ایمنی به زبان ساده : “ایمنی یک خاصیت یا کیفیت سیستم است و شرط لازم و کافی است برای اینکه اطمینان حاصل کنیم که تعداد رویدادهای مضر برای کارگران، عموم مردم یا محیط زیست به طور قابل قبولی پایین باشد.”

تعریف مدرن ایمن بودن که همان در معرض خطر نبودن است، به قرن چهاردهم میلادی بر می‌گردد.

این مفهوم نه تنها شامل پیشگیری از وقوع حادثه است، بلکه مدیریت ریسک‌های باقی‌مانده را نیز در بر می‌گیرد تا اطمینان حاصل شود که هیچ آسیب جدی و غیرمنتظره‌ای رخ نخواهد داد.

انواع تعاریف تخصصی ایمنی

تعریف ایمنی (Safety) در استانداردها

تعریف مفهوم ایمنی بسته به حوزه فعالیت (ایمنی شغلی، ایمنی حمل و نقل، ایمنی عمومی) کمی متفاوت است، اما مفهوم هسته‌ای آن ثابت است:

طبق تعریف عمومی: ایمنی وضعیتی است که در آن احتمال آسیب جسمی، صدمه به سلامت انسان‌ها یا خسارت به اموال، در یک سطح قابل قبول پایین حفظ شود. به عبارت دیگر، ایمن بودن به معنای دوری کامل از خطر نیست، بلکه به معنای تحت کنترل داشتن ریسک‌ها است.

تعریف فنی: در علم مهندسی، ایمنی (Safety) به کنترل انرژی‌های بالقوه آسیب‌رسان و جلوگیری از آزاد شدن ناگهانی و خارج از کنترل آن‌ها اطلاق می‌شود.

ایمنی به چه معناست؟ (تفاوت بین ایمنی و امنیت)

در زبان فارسی و علوم مهندسی، ایمنی (Safety) را نباید با امنیت (Security) اشتباه گرفت.

ایمنی (Safety): معمولاً در مورد محافظت در برابر خطرات ناخواسته و تصادفی مانند نقص فنی، لغزش، یا آتش‌سوزی به کار می‌رود.

امنیت (Security): به محافظت در برابر اقدامات عمدی، مخرب و خصمانه مانند سرقت، خرابکاری یا تروریسم اشاره دارد.

مفهوم ایمنی در زندگی روزمره

مفهوم ایمنی فراتر از محیط‌های کاری است و سه حوزه اصلی را در بر می‌گیرد:

ایمنی فردی: حفاظت از سلامت جسم و روان شخص در برابر حوادث و بیماری‌ها (مانند استفاده از کمربند ایمنی یا توجه به چراغ عابر پیاده).

ایمنی عمومی: مجموعه‌ای از قوانین و استانداردهای تعیین شده توسط نهادهای دولتی برای حفاظت از عموم مردم و زیرساخت‌ها (مانند استانداردهای ساختمانی یا آیین‌نامه‌های ترافیکی).

ایمنی محیطی: حفاظت از محیط زیست در برابر آلودگی‌ها و آسیب‌های ناشی از فعالیت‌های انسانی یا صنعتی.

در این بخش قصد داریم اندکی در مورد مفهوم ایمنی بحث کنیم. این کلمه به چه معنی است؟ ریشه کلمه ایمنی از کجاست؟ و چرا فکر می‌کنیم که مفهوم آن را می‌دانیم؟

کلمه ایمنی “Safe” به طور مداوم در بسیاری از موضوعات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ما تصور می‌کنیم که این کلمه چون دایم استفاده می‌شود، آن را می‌شناسیم و با گفتن این کلمه، دیگران هم همان معنی که ذر ذهن ماست، برداشت می‌کنند.

کلمات دیگری هم از این نوع کلمات هستند که حاوی مفاهیم هستند، مانند حمل و نقل پایدار، توسعه پایدار، حمل و نقل هوشمند و … .

تعریف ایمنی چیست؟ — چرا تعریف ایمنی مشکل است؟

تحقیقات نشان می‌دهد کلمه “ایمنی” (Safety) به تدریج و در طول زمان از ریشه خود فاصله گرفته و مفهوم آن دچار تغییر شده است.

ریشه این کلمه، کلمه فرانسوی Sauf است که از کلمه لاتین Salvus آمده است.

معنی کلمه Sauf “آسیب ندیده” یا “ضربه نخورده” است در حالیکه معنی کلمه salvus سالم و ایمن است.

کلمه salvus از کلمه لاتین solidus یا همان solid مشتق شده است که معنی “کل” یا “همه” می‌دهد.

تعریف مدرن ایمن بودن که همان در معرض خطر نبودن است، به قرن چهاردهم میلادی بر می‌گردد.

در آن زمان برای بیان خصوصیات یک عمل به عنوان صفت از کلمه “ایمن” با معنی “بدون ریسک” استفاده شده است و برای اولین بار در سال ۱۵۸۰ ثبت شده است.

تعریف ایمنی به صورت ساده “عدم حضور پیامدهای ناخواسته مانند سوانح و حوادث” است. بنابراین به شرایط ایمن بودن اشاره دارد.

تعریف عمومی این کلمه می‌تواند به صورت زیر هم باشد:

“ایمنی یک خاصیت یا کیفیت سیستم است. و شرط لازم و کافی است برای اینکه اطمینان حاصل کنیم که تعداد رویدادهای مضر برای کارگران، عموم مردم یا محیط زیست به طور قابل قبولی پایین باشد.”

بسیاری از افراد با این تعریف ایمنی موافقند، بدون اینکه دوباره به این تعریف فکر کنند.

تفکر دوباره آشکار می‌سازد که این تعریف چه مقدار ابهام دارد، زیر اصطلاحات “مضر برای کارگران” و ” به طور قابل قبولی پایین” سرشار از ابهام است.

اینکه ما تصور می‌کنیم که معنی ” مضر برای کارگران” را می‌دانیم، دلیلی بر این نیست که دیگران هم برداشتی مشابه داشته باشند.

به مفهوم ایمنی و تعابیری که از آن می‌شود، باز هم خواهیم پرداخت. به نظر می‌رسد که ابهام در معانی، توانسته است منجر به ابهام در اتخاذ سیاست های مناسب برای برقراری ایمنی شود.

تعریف ایمنی به زبان ساده چیست؟

تعریف ایمنی به زبان ساده به عنوان یک مفهوم، شامل مجموعه‌ای از شرایط و تدابیر است که به منظور حفاظت از افراد و اموال در برابر آسیب‌ها، حوادث و خطرات احتمالی به کار گرفته می‌شوند. در یک جمله، ایمنی یعنی “رهایی از خطر غیرقابل قبول”

مفهوم ایمنی چیست؟

مفهوم ایمنی فراتر از محیط‌های کاری است و سه حوزه اصلی را در بر می‌گیرد: ایمنی فردی، ایمنی محیطی، ایمنی عمومی