درس چهار- ویژگی ها و محدودیت های راننده - پردازش اطلاعات

همانطور که در درس قبل گفتیم، توجه راننده و توانایی او برای پردازش اطلاعات محدود است. این محدودیت ها مشکلاتی را ایجاد می کند. زیرا فعالیت رانندگی به تفکیک توجه بین زیر فعالیت های کنترل، راهنمایی و هدایت نیاز دارد.

هنگامی که توجه راننده از یک منبع اطلاعاتی به منبع دیگری تغییر می کند، راننده در هر لحظه تنها می تواند به یک منبع توجه کند. برای مثال رانندگان سهم کوچکی از اطلاعات موجود در راه را پردازش میکنند.

هنگامی که اطلاعات از میزان ظرفیت تشخیص و پردازش راننده بیشتر می شود، رانندگان از برخی اطلاعات بسته به میزان اهمیت آنان چشم پوشی می کنند و میزان خطا در این حالت افزایش می یابد. راننده ممکن است از یک واحد اطلاعات حساس و بحرانی چشم پوشی کند، در حالیکه به اطلاعاتی با درجه اهمیت کمتر توجه دارد.

برخی از سناریوهایی که توضیح دهنده شرایط فراتر رفتن اطلاعات از ظرفیت راننده است، در جدول زیر آمده است. هر کدام از این سناریوها ممکن است منجر به خطای راننده شود.

شرایط ترافیکی و موقعیت های عملیاتی ممکن است از ظرفیت اطلاعاتی و عملیاتی راننده بالاتر باشد. ملاحظات طراحی مسیر برای کاهش بار اطلاعاتی و عملیاتی راننده شامل موارد زیر است:

ارایه اطلاعات به صورت پیوسته
ارایه اطلاعات در مقاطع مختلف به جای ارایه اطلاعات یکجا مربوط به کنترل، راهنمایی و هدایت
ایجاد نشانه هایی برای کمک به راننده برای اولویت بندی مهمترین اطلاعات

علاوه بر محدودیتهای پردازش اطلاعات، توجه راننده به طور کامل در کنترل آگاهانه او نیست. برای مثال برای رانندگان باتجربه، رانندگی یک فعالیت اتوماتیک است. بدین معنی که رانندگی هنگامی صورت میگیرد که راننده در حال فکر کردن به مساله دیگری است. بیشتر رانندگان، خصوصا در مسیرهای آشنا، این پدیده را تجربه کرده اند که ناگهان متوجه شده اند در چند کیلومتر قبلی، به عملیات رانندگی توجهی نداشته اند. هرچه نیاز به توجه در رانندگی کمتر باشد، احتمال حواس پرتی راننده بیشتر است و این میتواند ناشی از مشغولیات ذهنی راننده یا پرداختن به فعالیتی غیر از رانندگی باشد.